ໜິ້ວນໍ້າບີແມ່ນໃນໃຈກາງທໍ່ນໍ້າບີມີບັນດາເມັດໜິ້ວນ້ອຍ, ໃຫຍ່ ຫຼື ຕົມນໍ້າບີຢູ່ຕັບ, ຢູ່ຖົງບີ. ພະຍາດ ສາມາດກໍ່ໃຫ້ເກີດການອັກເສບເຍື່ອຫຸ້ມນໍ້າບີ, ຊ໋ອກຍ້ອນຊຶມເຊື້ອ, ເລືອດໄຫຼໃນລະບົບທາງເດີນອາຫານ… ເປັນອັນຕະລາຍທີ່ສຸດ

 ໜິ້ວນໍ້າບີກໍ່ໂຕຂຶ້ນຄືແນວໃດ?

 ຄົນເຮົາເຫັນວ່າມີໜິ້ວນໍ້າບີສອງຊະນິດທີ່ມັກກໍ່ໂຕຂຶ້ນແມ່ນໜິ້ວ cholesterol ແລະ ໜິ້ວເມັດສີນໍ້າບີ

 ຊະນິດໜິ້ວ cholesterol: ຍ້ອນສາເຫດໃດໜຶ່ງເຮັດໃຫ້ບັນດາສ່ວນປະກອບຂອງນໍ້າບີປ່ຽນແປງອັດຕາສ່ວນ : ຄວາມເຂັ້ມຂອງ cholesterol ເພີ່ມຂຶ້ນ, ຄວາມເຂັ້ມຂອງທາດເຮັດໃຫ້ລະລາຍ (ເກືອນໍ້າບີ – lecithin) ຫຼຸດລົງ, ເມື່ອນັ້ນ cholesterol ກາຍເປັນຜຶກສ້າງອອກມາບັນດາ crystal ເຊິ່ງແມ່ນສິ່ງທີ່ຈຳເປັນສຳລັບ ການກໍ່ໂຕເປັນໜິ້ວນໍ້າບີ. ບັນດາປັດໃຈທີ່ເຮັດໃຫ້ຫຼຸດຜ່ອນການຖ່າຍເທເກືອນໍ້າບີລວມມີ: ພະຍາດຢູ່ລຳໄສ້ ສ່ວນສຸດເຮັດໃຫ້ຫຼຸດຜ່ອນການດູດຊຶມເກືອນໍ້າບີ, ຄົນຕຸ້ຍ: ການສຳຮອງເກືອນໍ້າບີຫຼຸດລົງ, ການຜະລິດ ເກືອນໍ້າບີເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາແຕ່ການຖ່າຍເທບໍ່ໄດ້ໄວ, ຄົນສູງອາຍຸ. ບັນດາກໍລະນີເຮັດໃຫ້ເພີ່ມການສັງ ເຄາະ cholesterol: ລະດັບການກິນດື່ມທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍ calo, ໃຊ້ຢາ oestrogen, cloflbrat. ບົດ ບາດຂອງຖົງນໍ້າບີ: ຖົງນໍ້າບີດູດຊຶມນໍ້າກັບຄືນ. ສະນັ້ນ, ເຮັດໃຫ້ cholesterol ໄດ້ມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຫຼາຍ ຂຶ້ນ ; ພ້ອມກັນນັ້ນຖົງນໍ້າບີຫຼັ່ງທາດ mueus ມີສັບພະຄຸນເຮັດໃຫ້ cholesterol ແລະ ເມັດສີນໍ້າບີງ່າຍ ທີ່ຈະກາຍເປັນຜຶກ

ການກໍ່ໂຕກາຍເປັນໜິ້ວເມັດສີນໍ້າບີ: ຢູ່ຫວຽດນາມ ແລະ ບັນດາປະເທດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ມັກພົບ ໜິ້ວຊະນິດນີ້. ສາເຫດແມ່ນຍ້ອນໄຂ່ຂອງແມ່ພະຍາດໄສ້ເດືອນ ຫຼື ຊາກຂອງແມ່ພະຍາດເຮັດໃຫ້ “ໃຈ” ເມັດສີນໍ້າບີ ແລະ canxi ຈັບໃສ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດໜິ້ວ. ຖ້າແມ່ພະຍາດໄສ້ເດືອນຂຶ້ນໄປລະບົບນໍ້າບີມັນຈະກໍ່ໃຫ້ ເກີດການຊຶມເຊື້ອ ແລະ ເພີ່ມແຮງດັນໃນລະບົບນໍ້າບີ, ກໍ່ໃຫ້ເກີດບັນດາຮອຍແຜ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນແມ່ນ ຫູຮູດຢູ່ບັນດາສາຂາສົ່ງນໍ້າບີຕາມກີບຕັບແຄບເຂົ້າ, ດ້ານເທິງຫູຮູດທໍ່ສົ່ງນໍ້າບີຍືດອອກ, ນໍ້າບີຄ່ອຍໆຖືກ ອັ່ງຄ້າງຈາກນັ້ນກໍ່ໂຕກາຍເປັນໜິ້ວ.

tt

ປະກົດການຂອງພະຍາດໜິ້ວນໍ້າບີ

ໜຶ່ງຄົນທີ່ເປັນໜິ້ວນໍ້າບີຈະມີບັນດາສັນຍານດັ່ງລຸ່ມນີ້: ເຈັບທ້ອງຢູ່ບໍລິເວນດ້ານລຸ່ມຂອງກະດູກຂ້າງເບື້ອງ ຂວາ (HSP), ແບບເຈັບບິດໃນຕັບ, ມັກເກີດຂຶ້ນຫຼັງຄາບອາຫານທີ່ມີໄຂມັນຫຼາຍ, ເຈັບຫຼາຍໃນຕອນກາງ ຄືນປະມານ 23 – 24ໂມງ, ເວລາເຈັບຈະມາພ້ອມກັບຮາກ, ຄົນເຈັບບໍ່ກ້າຫຼາຍໃຈແຮງ, ອາການເຈັບແກ່ ຍາວສາມຫາຫ້າຊົ່ວໂມງຈົນເຖິງສາມຫາຫ້າມື້

ການລະລາຍມີຄວາມຜິດປົກກະຕິ: ອາຫານຍ່ອຍຊ້າ, ທ້ອງແໜ້ນໄປດ້ວຍລົມ, ຄົນເຈັບຢ້ານໄຂມັນ, ທ້ອງຜູກ ຫຼື ຖອກທ້ອງຫຼັງອາຫານ. ອາການເຈັບຫົວຂ້າງດຽວ (Migraine), ເຈັບຫົວຂ້າງດຽວຢ່າງຮຸນ ແຮງ, ເວລາເຈັບຈະມີຮາກຫຼາຍ. ໄຂ້ເນື່ອງຈາກເປັນອັກເສບທາງລະບົບນໍ້າບີ, ໄຂ້ສູງກະທັນຫັນແກ່ຍາວ ປະມານ 3ຊົ່ວໂມງ, ໄຂ້ ແລະ ເຈັບທ້ອງຢູ່ບໍລິເວນດ້ານລຸ່ມຂອງກະດູກຂ້າງເບື້ອງຂວາໄປຄຽງຄູ່ກັນ, ຖ້າເຈັບຫຼາຍແມ່ນໄຂ້ສູງ, ບາງທີໄຂ້ແກ່ຍາວສາມຫາຫ້າອາທິດ, ທຸກເດືອນ, ບາງທີໄຂ້ບໍ່ແຮງ 37,5 – 38°C; ຖ້າບໍ່ອັກເສບແມ່ນບໍ່ໄຂ້

tt

ຜິວໜັງ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອເຫຼືອງເກີດຂຶ້ນຫຼັງຈາກເຈັບ ແລະ ໄຂ້ 1 – 2ມື້, ຜິວໜັງເຫຼືອງແບບອຸດຕັນນໍ້າບີ ລວມມີຜິວໜັງ, ເນື້ອເຍື່ອເຫຼືອງ, ນໍ້າຍ່ຽວເຫຼືອງ, ອາຈົມເປັນສີຂາວ, ຜິວເຫຼືອງມີຄັນ, ຢາແກ້ຄັນໃຊ້ບໍ່ໄດ້ ຜົນ, ຊີບພະຈອນເຕັ້ນຊ້າ, ຜິວເຫຼືອງໝົດໄປຊ້າກ່ວາເຈັບ ແລະ ໄຂ້. ສາມອາການ: ເຈັບ, ໄຂ້, ຜິວເຫຼືອງຍັງເອີ້ນວ່າສາມອາການ Charcot ເປັນກັບໄປກັບມາຫຼາຍເທື່ອ, ໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງແຕ່ ລະງວດແມ່ນສາມຫາຫ້າອາທິດ, ສາມຫາຫ້າປີ. ກວດພົບ: ຕັບໃຫຍ່ສະເໝີ, ລະດັບໃຫຍ່ແຕ່ດ້ານລຸ່ມຂອບ ກະດູກຂ້າງຮອດ 5 – 6cm ລຸ່ມຂອບກະດູກຂ້າງອີງຕາມລະດັບການອຸດຕັນຂອງນໍ້າບີ, ພື້ນຜິວຕັບລຽບ, ກົດໃສ່ຈະເຈັບແໜ້ນ. ຖົງນໍ້າບີໃຫຍ່ຮ່ວມກັບຕັບໃຫຍ່, ຖົງນໍ້າບີໃຫຍ່, ເຈັບເມື່ອລູບຄຳ, ທ້ອງບໍລິເວນ ດ້ານລຸ່ມຂອງກະດູກຂ້າງເບື້ອງຂວາອາດຫົດແຂງ. ວິເຄາະເລືອດ: bilirubin ທັງໝົດເພີ່ມຂຶ້ນ, ເອໂກພົບ ໜິ້ວຖົງບີ, ໜິ້ວທໍ່ສົ່ງນໍ້າບີ, ຖ່າຍ X – ray ພົບເຫັນໜິ້ວ

ໃນຕົວຈິງມັກພົບສາມພະຍາດຫຼັກຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້: ໜຶ່ງແມ່ນກໍລະນີທົ່ວໄປມີສາມອາການ Charcot, ກຸ່ມອາ ການນໍ້າບີອຸດຕັນ, ພະຍາດເປັນກັບໄປກັບມາຫຼາຍເທື່ອ, ດ້ວຍບັນດາອາການຄືກ່າວຂ້າງເທິງບົ່ງມະຕິຖືກ ໜິ້ວນໍ້າບີ 60 – 75%. ສອງແມ່ນອາການທາງຄລີນິກບໍ່ທົ່ວໄປ: ມີອາການເຈັບຕັບ, ຜິວບໍ່ເຫຼືອງ, ນໍ້າບີ ບໍ່ອຸດຕັນ, ຫຼື ນໍ້າບີຖືກອຸດຕັນແຕ່ບໍ່ເຈັບຕັບ. ສາມແມ່ນຄົນເຈັບເປັນໜິ້ວແຕ່ໄປໂຮງໝໍສຸກເສີນຍ້ອນ ອາການແຊກຊ້ອນເຊັ່ນ: ອັກເສບເຍື່ອຫຸ້ມຊ່ອງທ້ອງນໍ້າບີດ້ວຍບັນດາສັນຍານຊຶມເຊື້ອຮຸນແຮງ, ທ້ອງແຂງ, ຜິວເຫຼືອງ, ຊ໋ອກເນື່ອງຈາກຊຶມເຊື້ອ, ໄຂ້, ຖົງນໍ້າບີໃຫຍ່, ເຈັບ, ເລືອດໄຫຼໃນລະບົບທາງເດີນອາຫານ: ຮາກອອກເລືອດມີຮູບສີ່ຫຼ່ຽມຄືກັບໄສ້ສໍ, ເຈັບທ້ອງກະທັນຫັນ, ຮາກ, ທ້ອງອືດ

ເອົາໃຈໃສ່ໃນການປິ່ນປົວ ແລະ ການປ້ອງກັນ

tt

ການໃຊ້ຢາຕ້ານເຊື້ອປ້ອງກັນການຊຶມເຊື້ອແມ່ນສຸດທີ່ສຳຄັນໃນການປິ່ນປົວອັກເສບຊຶມເຊື້ອທາງລະບົບນໍ້າບີເນື່ອງຈາກໜິ້ວ. ດີທີ່ສຸດແມ່ນອີງໃສ່ຄວາມອ່ອນໄຫວຕໍ່ຢາຕ້ານເຊື້ອເພື່ອໃຊ້ຢາໃຫ້ທັງໄດ້ປະສິດທິພາບທັງ ຫຼຸດຜ່ອນໄລຍະການເປັນພະຍາດໃຫ້ແກ່ຄົນເຈັບ. ກໍລະນີຍັງເຮັດບໍ່ໄດ້ຄວາມອ່ອນໄຫວຕໍ່ຢາຕ້ານເຊື້ອແມ່ນ ຕ້ອງໃຊ້ຢາຕ້ານເຊື້ອທີ່ມີຂອບເຂດກ້ວາງ. ຂະໜາດໃຊ້ສູງເຊັ່ນ: colistin, cephalosporin, ampixillin, gentamyxin… ບັນດາຢາຄາຍກ້າມເນື້ອ, ແກ້ປັ້ນເຊັ່ນ: atropin, spasmaverin…; ຢາຂັບນໍ້າບີເຊັ່ນ: sunfat magie, siro actiso, sorbitol…; ບັນດາຢາເຮັດໃຫ້ສະຫຼາຍໜິ້ວໃຊ້ໃນກໍລະນີເມັດໜິ້ວນ້ອຍ ຕໍ່າກ່ວາ 2cm, ຖົງນໍ້າບີຍັງດີ, ຄົນເຈັບບໍ່ສາມາດຜ່າຕັດໄດ້, ຫຼື ປ້ອງກັນໜິ້ວເປັນກັບຄືນຫຼັງຜ່າຕັດເອົາ ໜິ້ວອອກ. ຜ່າຕັດໃນບັນດາກໍລະນີ: ໜິ້ວກໍ່ໃຫ້ເກີດການອັກເສບຖົງນໍ້າບີເນົ່າ. ອັກເສບເຍື່ອຫຸ້ມນໍ້າບີ, ອັກເສບມ້າມກະທັນຫັນ, ເຈັບຢ່າງຮຸນແຮງໃຊ້ຢາແກ້ປວດບໍ່ໄດ້ຜົນ, ເລືອດໄຫຼໃນລະບົບນໍ້າບີ, ທາງລະບົບ ນໍ້າບີເປັນໜອງນາບຂູ່ຈະແຕກໄດ້ທຸກເມື່ອ, ລະບົບທາງເດີນນໍ້າບີອັກເສບແກ່ຍາວ, ນໍ້າບີອຸດຕັນແກ່ຍາວ, ເປັນກັບໄປກັບມາຫຼາຍເທື່ອ, ໜິ້ວຖົງນໍ້າບີ… ເອົາໜິ້ວຜ່ານເຄື່ອງຊ່ອງລຳໄສ້ສ່ວນຕົ້ນ

ຄົນເຈັບທີ່ເປັນໜິ້ວນໍ້າບີຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດການຄະລຳອາຫານໃຫ້ເໝາະສົມນັ້ນແມ່ນ: ຄະລຳບໍລິໂພກໄຂມັນ, ເປັນຕົ້ນແມ່ນໄຂມັນສັດເຊັ່ນ: ງົວ, ໄກ່, ໝູ… ຫຼຸດຜ່ອນການບໍລິໂພກອາຫານທີ່ມີພະລັງງານສູງ: 2.000 calo/24ຊົ່ວໂມງ. ດື່ມບັນດານໍ້າຢາພື້ນເມືອງມີສັບພະຄຸນຊ່ວຍປິ່ນປົວພະຍາດເຊັ່ນ: ນໍ້າແຮ່, ນໍ້າຫຍ້າ ຈີນາຍກ້ອມ, ຜັກເບືອກ.

ປ້ອງກັນພະຍາດໜິ້ວນໍ້າບີຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດຫຼາຍມາດຕະການຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້: ກວດພະຍາດເປັນໄລຍະເພື່ອ ກວດພົບໃຫ້ທັນເວລາ ແລະ ປິ່ນປົວບັນດາພະຍາດທີ່ເປັນສາເຫດກໍ່ໃຫ້ເກີດໜິ້ວນໍ້າບີເຊັ່ນ: ພະຍາດ ຢູ່ລຳໄສ້ສ່ວນສຸດເຮັດໃຫ້ການດູດຊຶມເກືອນໍ້າບີຫຼຸດລົງ, lipid ໃນເລືອດມີຄວາມຜິດປົກກະຕິ, ຄວບຄຸມການ ກິນດື່ມປ້ອງກັນນໍ້າໜັກເກີນຕຸ້ຍ, ຫຼີກລ້ຽງລະດັບການບໍລິໂພກທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍພະລັງງານ; ຫຼີກລ້ຽງການໃຊ້ ບັນດາຢາ oestrogen ປິ່ນປົວພະຍາດໃຫ້ຄົນທີ່ມີພະຍາດໜິ້ວນໍ້າບີໃນເມື່ອກ່ອນ, ຖ່າຍພະຍາດເປັນ ໄລຍະ 6ເດືອນ/ເທື່ອ, ປະຕິບັດຮັບປະທານຂອງສຸກດື່ມນໍ້າທີ່ຕົ້ມຝົດເພື່ອຫຼີກລ້ຽງການເປັນແມ່່ພະຍາດ.

Theo SK & ĐS

Nhận xét